काठमाण्डौं । दशैं र तिहारजस्ता ठूला चाडपर्व सकिए लगत्तै नेपालको फलफूल बजारमा कारोबार घटेको छ । नेपाल फलफूल थोक व्यवसायी महासंघका अनुसार तिहारअघिको तुलनामा फलफूल बिक्रीमा ५० प्रतिशतको गिरावट आएको हो ।
महासंघले तिहारपछि लगत्तै छठ पर्व परे पनि विगतका वर्षहरूमा जस्तो यसपालि काठमाडौं उपत्यकाको बजारमा अपेक्षित कारोबार नभएको बताएको छ । तिहारमा उपभोक्ताले ठूलो मात्रामा फलफूल किनेर स्टक राखेका कारण तिहारपछि व्यापारमा कमी आएको हुन सक्ने महासंघको ठम्याइ छ ।
विगतका वर्षहरूमा छठका लागि तराईका जिल्लामा ४–५ ट्रक फलफूल पठाइने गरिन्थ्यो तर यसपालि तराईबाट कुनै पनि फलफूलको माग नभएको देखिन्छ ।
यस वर्षको छठमा केराको माग अपेक्षा गरिएभन्दा निकै कम रहेको महासंघ बताउँछ ।
महासंघका अनुसार छठ पर्वमा विशेषगरी तराई क्षेत्रमा केराको माग उच्च हुने गर्दछ । तर, यसपालि उपत्यका सहित समग्र बजारमा केराको कारोबार सुस्त रह्यो ।
‘केराको माग घट्नुमा नेपाली केराको गुणस्तरमा कमी, भारतीय केरासँगको प्रतिस्पर्धा र व्यवस्थित उत्पादन प्रक्रियाको अभाव प्रमुख कारणका हुनसक्ने महासंघको दाबी छ ।
यसपालि दशैंदेखि छठसम्म स्वदेशी केराले नै धान्ने र आयात नगर्ने भनिएको थियो । तर, केराको आयात रोक्ने प्रयास सफल हुन सकिएन किनभने नेपाली केरा ढुवानीका क्रममा चाँडै पाक्ने, राम्रोसँग रङ नबस्ने र क्षति हुने समस्या देखिन्छ । यसो हुनुमा नेपाली किसानले केरामा युरिया मलको अत्यधिक प्रयोग गरेको हुन सक्ने आशंका छ ।
भारतबाट आयात गरिएका केरा चार–पाँच दिनसम्म टिक्ने र प्याकेजिङ तथा ढुवानीमा पनि राम्रो हुने भएकाले व्यवसायीहरू नेपाली केरामा लगानी गर्न हिचकिचाएको देखिन्छ । नेपाली केरामा प्याकेजिङ, ग्रेडिङ र ढुवानीको उचित व्यवस्थापन नहुँदा बजारमा यसले राम्रो मूल्य पाउन सकेको देखिदैन ।
मुस्ताङको स्याउले गुणस्तर, ग्रेडिङ र प्याकेजिङमा ध्यान दिएकाले बजारमा यसको माग उच्च छ र प्रतिकिलो २ सय २० देखि ३ सय ५० रुपैयाँसम्म बिक्री भइरहेको छ । जुम्लाको स्याउले भने गुणस्तर र प्याकेजिङमा ध्यान नदिएकाले बजार पाउन नसकेको महासंघले बताएको छ ।
नेपाली फलफूल बजारमा आत्मनिर्भर हुनका लागि सरकार र व्यवसायी दुवैले पहल गर्नुपर्ने देखिन्छ । विशेषगरी केराको गुणस्तर सुधार, प्याकेजिङ, ग्रेडिङ र ढुवानीमा राज्यले अनुदान र सहयोग प्रदान गर्नुपर्ने आवश्यकता रहेको छ ।
समग्र फलफूलको कारोबारमा कमी आउनुमा चाडपर्वपछिको स्वाभाविक मन्दी, बढ्दो चिसो र उपभोक्ताको बदलिँदो किनमेलको ढाँचा मुख्य कारण रहेको महासंघले उल्लेख गरेको छ ।
Discussion about this post